Calçots eten in Barcelona en Catalonië

Van november tot april kun je ‘m tegenkomen in Barcelona en de rest van Catalonië: de calçot. Een wintergroente die niet kan ontbreken bij een Catalaanse barbecue in deze jaargetijden. Van een simpele variant op de ui of lente-ui naar een jaarlijks evenement. Maar wat is een calçot precies?

Calçot is een uiensoort, die ook wel lijkt op een prei. Goed te vergelijken met een lente- of groene ui. De langwerpige groentesoort is slierterig met groene bladeren en een witte stronk. De smaak is zoet en zacht, wat een heerlijk contrast geeft.

Hoe worden calçots bereid (en gegeten)?

calçots op barbecue in Catalonië

Calçots worden gegrild tot ze verkoold zijn en in een krant gewikkeld om nog even te stomen en warm te blijven. Als ze klaar zijn, moet de verkoolde buitenste laag er afgepeld worden. Doormiddel van de onderkant dicht te drukken en weg te trekken met de bovenste bladeren vast gepakt, zodat de om huls er afgaat en het uiteinde – het witte gedeelte – traditioneel gedoopt kan worden in een licht pittige saus, romescosaus.

Romesco is een sausje gemaakt van tomaten, knoflook, wijnazijn en amandelen. De saus is onlosmakelijk met de calçot verbonden: geen Catalaanse slierui die naar binnen gaat zonder saus. Zelfgemaakt is de saus het lekkerst, maar je kunt ‘m ook in de supermarkt kopen. De potjes zijn ook leuk om mee te nemen naar huis. Romescosaus is ook heerlijk bij gegrilde groenten of bij een stukje vis.

De groenten worden gegeten op een bijzondere manier, namelijk met de hand, als ware net een haring. De calçot wordt echt gezien als een delicatesse en is razend populair onder de Catalanen. Een barbecue waarbij de Catalanen calçots eten, wordt een ‘calçotada’ genoemd.

Potje romescosaus in supermarkt in Barcelona

De oorsprong van de calçot

Rond 1900 duikt de groente voor het eerst op, maar vanaf 1950 werden calçotadas steeds populairder. Over de oorsprong gaan verschillende verhalen rond. Allemaal bevestigen ze dat de calçot uit de Catalaanse plaats Valls komt, in de provincie Tarragona,
Eén daarvan vertelt over de oogst van een boer die was is afgebrand. De boer in kwestie pelde één van de uien en kwam erachter dat die eigenlijk heel lekker smaakte, vanwege het verkolen.
Maar er wordt ook gezegd dat een boer lenteuien plantte en die per toeval met aarde bedekte, waardoor het witte gedeelte, wit bleef. En er gaan ook geruchten dat een ronde ui doormidden was gebroken en per toeval in de aarde viel en daar verder groeide.

Catalaanse traditie

Omdat de calçot oorspronkelijk uit Valls komt, worden ze hier dan ook als eerste gegeten tijdens calçotadas. Iedereen komt bij elkaar. De mannen zorgen traditioneel voor de calçots en de vrouwen maken de romescosaus. De traditie is de laatste decennia uitgegroeid tot een waar volksfeest, zo zijn er calçot-parades en eetwedstrijden. Na het openingsfeest van het seizoen in Valls, volgt ook de rest van Catalonië. Calçots worden de hele winter door gegeten.

Waar kun je calçots eten in Barcelona?

bord calçots met saus

Het is natuurlijk het allerleukst om een calçotada van dichtbij mee te maken, maar heb je die mogelijkheid niet, dan zijn dit een paar leuke plekken in Barcelona waar je ook calçots kunt eten:
• El Glop (Carrer de Sant Lluís 24, 08012)
• Restaurant El Jardí de l’Àpat (Carrer d’Albert Llanas 2, 08024)
• L’Antic Forn (Carrer del Pintor Fortuny 28, 08001)
• Mercat de la Terra (iedere zaterdag van 9.00-17.00, Parque de les Tres Xemeneies, Parallel)

Recept: calçots en romescosaus

Ingrediënten

  • calçots
  • 3 rode paprika's
  • 80 gr amandelen
  • 3-4 el olijfolie
  • 2 el azijn
  • 2 teentjes knoflook
  • zout
  • brood

Instructies

  1. De calçots zelf leg je gewoon op de barbecue en vervolgens wacht je tot de van de buitenkant zwartgeblakerd zijn.

  2. Voor de romescosaus: gril de paprika’s in de oven op 200˚C, in de grillpan of op de barbecue. Het vel van de paprika’s mag zwart zijn, laat na het grillen de paprika’s 15 min afkoelen en verwijder daarna het vel van de paprika’s.

  3. Doe nu de rest van de ingrediënten in een kom of foodprocessor. Mix dit met een staafmixer of de processor tot een geheel, breng de saus op smaak met wat zout.

    Voor een wat dikkere saus voeg je een sneetje brood toe.

  4. Tip! Laat de saus even staan voordat je hem opdient.

shares