El Born CCM



El Born CCM oude markthal Barcelona

In El Born CCM kun je belangrijke archeologische vondsten uit het begin van de achttiende eeuw bekijken. Je kunt precies zien hoe op deze plek ooit de straten liepen en waar de huizen stonden. Vinden wij zeker een bezoek waard. Neem je camera mee!

El Born CCM, in vervlogen tijden de oude Mercat del Born, stamt uit de beginjaren (1876) van het Catalaans modernisme en deed ongeveer een eeuw lang dienst als markthal, aanvankelijk als versmarkt voor de buurtbewoners en daarna, in 1921, als pakhuis voor groenten en fruit. De grootste die er in Barcelona was destijds.

Het marktgebouw is een goed voorbeeld van de toepassing van ijzerarchitectuur, een stroming die onder modernistische bouwmeesters zeer geliefd was. De hal werd ontworpen door Antoni Rovira i Trias, die daarna ook de Mercat Sant Antoni ontwierp (waaronder trouwens ook hele oude stadsresten werden gevonden die de heropening van de markt in de wijk Sant Antoni nog altijd vertragen).

Geschiedenis El Born CCM

Born CCM

Nadat de Catalanen op 11 september 1714 de strijd tegen het Franse leger moesten opgeven en daarmee al hun met trots verworven vrijheden, moesten veel huizen worden afgebroken om de citadel te bouwen. Dat is nu waar het park La Ciutadella ligt. De kanonnen in het fort stonden deels op Barcelona gericht, bedoeld om de rebelse Barcelonezen zo veel mogelijk te onderdrukken.

De plek waar de markthal stond, werd destijds hard getroffen en daarom zijn die resten zo enorm belangrijk, zeker voor Catalanen die zich sterk maken voor een onafhankelijk Catalonië. Ieder jaar wordt op 11 september de val van Barcelona herdacht.

Koning Filips V was een wrede vorst die met harde hand over de Catalanen regeerde, hij had een hekel aan alles wat Catalaans was. Zodra hij het voor het zeggen kreeg, verbood hij de zo geliefde Catalaanse taal en werd het zelfbestuur in Catalonië, de Generalitat de Catalunya, afgeschaft. Een moeilijke tijd brak aan in Catalonië. Koning Filips V zou de langstzittende Spaanse koning worden (45 jaar maar liefst).

Eeuwen later werd op deze plek de markt van El Born gebouwd.

Markt, bibliotheek, museum

Voor de steeds verder uitdijende stad Barcelona werd het marktgebouw op een zeker moment eigenlijk te klein en in 1971 sloten de deuren definitief. Het bouwwerk zou worden gesloopt maar hier was veel verzet tegen en uiteindelijk bleef het staan. De structuur raakte steeds verder in verval totdat door het toenmalige stadsbestuur werd besloten dat in de oude markthal een bibliotheek zou worden gevestigd.

Maar toen begonnen werd met de werkzaamheden, werden plotseling de archeologische resten uit de vroege achttiende eeuw onder de grond aangetroffen en belandde het idee voor een bibliotheek in de prullenmand. Archeologen begonnen hun onderzoek in 1994 en pas in 2003 werd definitief het besluit genomen om er een cultureel centrum van te maken, toen nog het Born CC en later El Born CCM.  Pas tien jaar later, in 2013, vond de officiële opening plaats en wel op de voor de regio Catalonië zo belangrijke datum: 11 september.

El Born CCM
Aanvankelijk kreeg het centrum de naam El Born CC, de afkorting CC staat voor centre cultural, cultureel centrum. Recent werd de letter M toegevoegd, die staat voor memòria, wat ‘herinnering’ betekent.

De onafhankelijkheidsstrijd van de Catalanen

De afgelopen jaren was de onafhankelijkheidsstrijd van de Catalanen weer veel in het nieuws. In 2013, op 11 september uiteraard, werd voor het eerst de Vía Catalana cap a la Independència georganiseerd. Er werd een menselijke keten gevormd met niet minder dan 1,6 miljoen mensen, hand in hand en gekleed in speciale gele t-shirts met daarop leuzen als: Ara és l’Hora wat betekent: Nu is het moment.

De rij van ruim 400 kilometer stond vanaf de Franse grens tot over de Catalaanse grenzen, in de provincie van Valencia. Een enorm succes waar de mensen die erbij waren niet met droge ogen over kunnen vertellen. Sindsdien zijn er meerdere menselijke ketens geweest maar geen enkele was zo spectaculair als deze eerste.

Victus

In 2014 was het precies 300 jaar geleden dat de Catalanen op die zo beladen dag van 11 september de strijd moesten opgeven tegen de Franse vijand en daar werd zoals ieder jaar uitgebreid bij stilgestaan. De toenmalig president van Catalonië hield een emotionele toespraak voor het Born CCM en er waren allerlei speciale evenementen waar scenes uit de successieoorlog werden nagespeeld.

El Born CCM

Precies een jaar eerder, ook in september op het moment dat in Barcelona officieel het herdenkingsjaar 1714-2014 begon (dat plaatsvond van 11 september 2013 tot en met 11 september 2014), kwam de historische roman Victus uit, van de Catalaanse schrijver Albert Sánchez Piñol. Het verhaal speelt zich af tijdens de woelige jaren van de successieoorlog van 1713/1714, vertelt vanuit het personage van een luitenant die in de oorlog als ingenieur werkte.

Barcelonatips-redacteur Annebeth interviewde de schrijver ter gelegenheid van de verschijning van zijn boek. Het hele interview lees je ook op onze website.

Op 4 september zou de schrijver in Utrecht een lezing houden, maar dit werd op het laatste moment tegengehouden door de Spaanse ambassade. Het zou voor onrust zorgen op dit zo politiek gevoelige moment in Spanje. De Nederlandse uitgever Signatuur noemde het “een ernstige zaak, die neigt naar censuur”.

In ieder geval houdt het de gemoederen binnen en buiten Spanje flink bezig en is 11 september, zeker voor de Catalaan die de onafhankelijkheid nastreeft, de belangrijkste dag van het jaar.

Benieuwd naar Victus? Je kunt het boek eenvoudig bestellen via Bol.com.

Vier zalen

Binnen het centrum zijn er vier aparte ruimten met vaste en tijdelijke tentoonstellingen, een concertzaal, een restaurant en een museumwinkel:

  • Sala Vilarroel: In deze ruimte kun je de vaste expositie Barcelona 1700, van stenen naar mensen bekijken. Er is een grote verzameling van allerlei objecten die er bij de opgravingen gevonden zijn, van alledaags servies en tabakspijpen tot bijzondere sieraden. Aan de hand hiervan krijg je een goed beeld van het Barceloneze dagelijks leven in de zeventiende en achttiende eeuw. Er hangen verschillende portretten van in die tijd belangrijke figuren en je kunt er zien hoe de stad in de loop der tijd is veranderd aan de hand van stadskaarten. Ook wordt er een film vertoond, in het Engels, met heel veel informatie en weetjes over de geschiedenis van Barcelona.
  • Sala Casanova: Hier kun je tijdelijke exposities bezichtigen
  • Sala Moragues: Hier is een heuse concertzaal met 280 zitplaatsen en een prachtige vleugel op het podium. Er worden concerten en andere voorstellingen en optredens gegeven
  • Sala Castellvi: In deze ruimte vind je het restaurant El 300 del Born (van de populaire bierbrouwer Moritz) en een winkel waar je kaarten, boeken en souvenirs kunt kopen.

El Born CCM
Je kunt binnen alle interessante verhalen over de roerige tijden rondom de val van Barcelona in 1714 lezen (in het Engels) over de Catalaanse strijd.

Onze persoonlijke tips

Via de Passeig del Born – de straat vol leuke barretjes die aan het marktplein grenst – kom je uit bij de basiliek van Santa María del Mar, de kerk die de Barcelonezen in hun hart dragen. Voor een goed glas wijn ga je naar La Vinya del Señor en het allerlekkerste taartje eet je bij Bubó. Bij El Magnífico krijg je de beste koffie (to go) en een goede pintxo eet je op weg naar het Picassomuseum bij Euskal Etxea

Praktische informatie

El Born CCM is geopend van dinsdag t/m zondag van 10.00-20.00 uur. Je kunt er gratis naar binnen (zeker even doen!), een rondje lopen rondom de opgravingen en lezen over de geschiedenis van de huizen en pleinen die hier vroeger stonden en natuurlijk de markt zelf.

Je kunt de archeologische resten ook van dichtbij bekijken maar dit kan alleen onder begeleiding van een gids. Die tours worden helaas niet in het Nederlands aangeboden, maar in juni, juli en augustus wel in het Engels (en in het Frans), klik hier voor meer informatie.

Voor de toegang naar de verschillende expositiezalen met vaste en tijdelijke tentoonstellingen, moet je trouwens wel een kaartje kopen.

Handig om te weten

Op zondagmiddag van 15.00-20.00 hoef je voor de expositieruimten geen kaartje te kopen en op iedere eerste zondag van de maand is El Born CCM de hele dag gratis. Op die dagen is de audioguide alleen niet beschikbaar.

Veel musea zijn trouwens in Barcelona gratis te bezoeken op bepaalde dagen, klik hier voor een compleet overzicht.

Met de kinderen

Als je El Born CCM aan de achterkant naar buiten loopt en de Passeig de Picasso oversteekt, loop je zo het stadspark Parc de la Ciutadella in. Er zijn speelplaatsen, houten tafels met bankjes om te picknicken, statige fonteinen met ervoor een terrasje waar je een ijsje kunt kopen; een roeivijver, een enorme mammoet en nog veel meer!

Adres & plattegrond


El Born CCM
Plaça Comercial 12
08003 Barcelona
Metro: L1L4

Meer bezienswaardigheden: